Fasteignakaup
Séreignarsparnaður getur létt undir með húsnæðiskaupum
Með því að nýta séreignarsparnað til húsnæðiskaupa eða til greiðslu inn á húsnæðislán getur þú nýtt sparnaðinn án þess að greiða af honum tekjuskatt. Þannig getur sparnaðurinn hjálpað þér að safna fyrir útborgun og/eða lækka höfuðstól láns hraðar.
- Skattfrjáls ráðstöfun inn á húsnæðislán: Að uppfylltum skilyrðum má nýta sparnaðinn inn á höfuðstól húsnæðisláns án þess að greiða tekjuskatt við ráðstöfun.
- Fyrstu kaupendur: Þeir geta bæði nýtt uppsafnaðan séreignarsparnað til útborgunar við kaup eða byggingu fyrstu fasteignar auk þess að ráðstafa mánaðarlegum iðgjöldum inn á lán, að uppfylltum skilyrðum.
- Lægri skuld og vaxtakostnaður: Greiðslur lækka höfuðstól lánsins hraðar og geta þar með minnkað vaxtakostnað til lengri tíma.
- Umsókn um ráðstöfun: Sótt er um á vefsíðu skattsins.
Dæmi
Einstaklingur er með 650.000 kr. í mánaðarlaun. Hann leggur 4%, eða 26.000 kr. á mánuði, í séreignarsparnað og atvinnurekandi greiðir 2%, eða 13.000 kr., í mótframlag. Samtals fara því 39.000 kr. á mánuði, eða 468.000 kr. á ári, í séreignarsparnað sem hægt er að nýta skattfrjálst inn á húsnæðislán, að uppfylltum skilyrðum. Útborguð laun lækka þó aðeins um 16.100 kr. á mánuði, en ekki 26.000 kr., vegna þess að eigið framlag lækkar staðgreiðslustofninn.
* Útreikningurinn er áætlaður og miðast við skattþrep ársins 2026; áhrif persónuafsláttar og aðrar aðstæður geta haft áhrif á endanlega fjárhæð.
Séreignarsparnaður - Fyrsta íbúð
Hægt er að nýta uppsafnaðan séreignarsparnað við kaup fyrstu fasteignar og/eða ráðstafað mánaðarlegum iðgjöldum inn á íbúðarlán að gefnum ákveðnum skilyrðum (nánar á vefsíðu skattsins). Meðal skilyrða er að eignarhlutur sé að minnsta kosti 30% og að umsókn berist innan 12 mánaða frá undirritun kaupsamnings. Heimildin getur einnig náð til þeirra sem hafa ekki átt íbúðarhúsnæði síðustu fimm ár.
Séreignarsparnaður – ráðstöfun inn á húsnæðislán
Hægt er að nýta séreignarsparnað til að greiða mánaðarlega inn á húsnæðislán í allt að 10 ár. Úrræðið getur nýst öllum sem uppfylla skilyrði skattsins og er því ekki eingöngu ætlað fyrstu kaupendum. Helstu skilyrði eru að viðkomandi eigi að minnsta kosti 30% í íbúðarhúsnæði til eigin nota, eigi þar skráð lögheimili og að lánið sé tryggt með veði í húsnæðinu. Einnig má viðkomandi ekki hafa nýtt skattfrjálsa heimild til ráðstöfunar séreignarsparnaðar vegna húsnæðis í samtals tíu ár.
Hvernig sæki ég um?
Sótt er um á vef skattsins. Til að nýta iðgjöld frá janúar 2026 þarf umsókn að berast fyrir 1. desember 2026. Umsóknir sem berast eftir þann tíma gilda frá þeim mánuði sem sótt er um.
Skilyrði og fjárhæðarmörk geta ráðist af aðstæðum hvers og eins. Við hvetjum þig til að kynna þér gildandi reglur hjá Skattinum og hafa samband við Gildi ef þú þarft aðstoð við upplýsingar um séreignarsparnaðinn þinn.
Spurt og svarað
Heimildin nær til allt að 4% eigin framlags, að hámarki 333.000 kr., og allt að 2% framlags launagreiðanda, að hámarki 167.000 kr. Samtals er hámarkið 500.000 kr. fyrir hverja tólf mánuði.
Að nýta séreignarsparnað skattfrjálst þýðir að þú getur notað séreignarsparnaðinn til að greiða inn á húsnæðislán og/eða notað hann upp í útborgun á fyrstu íbúð án þess að greiddur sé tekjuskattur af fjárhæðinni við ráðstöfunina.
Sjóðfélagi þarf að eiga að minnsta kosti 30% í íbúðarhúsnæði til eigin nota, vera með skráð lögheimili þar og lánið þarf að vera tryggt með veði í húsnæðinu. Viðkomandi má heldur ekki hafa nýtt þessa skattfrjálsu heimild í samtals tíu ár.
Heimilt er að ráðstafa viðbótariðgjaldi skattfrjálst vegna húsnæðis í samanlagt allt að tíu ár. Fyrri nýting sambærilegra úrræða getur því haft áhrif á þann tíma sem eftir stendur.
Já. Fyrstu kaupendur geta nýtt uppsafnaðan séreignarsparnað við kaup eða byggingu fyrstu íbúðar og/eða ráðstafað mánaðarlegum iðgjöldum inn á íbúðarlán. Umsókn þarf meðal annars að berast innan 12 mánaða frá undirritun kaupsamnings og kaupandi þarf að eiga að minnsta kosti 30% eignarhlut. Heimildin getur einnig náð til þeirra sem hafa ekki átt íbúðarhúsnæði síðustu fimm ár.
Tilgreinda séreign má nýta skattfrjálst vegna kaupa eða byggingar á fyrstu íbúð, að uppfylltum skilyrðum úrræðisins. Heimildin getur einnig náð til þeirra sem hafa ekki átt íbúðarhúsnæði síðustu fimm ár. Tilgreinda séreign má þó aðeins nýta þegar inneign í séreign hefur verið fullnýtt en hámarksheimild úrræðisins ekki verið fullnýtt. Tilgreind séreign fellur hins vegar ekki undir almenna heimild til ráðstöfunar séreignarsparnaðar inn á húsnæðislán.
Eigið iðgjald, allt að 4% samkvæmt samningi um séreignarsparnað, er dregið frá staðgreiðslustofni. Því lækkar reiknaður skattur samhliða framlaginu og útborguð laun lækka minna en sem nemur iðgjaldi þar sem það er dregið af launum fyrir skatt. Nákvæm áhrif ráðast meðal annars af tekjum, skattþrepi og nýtingu persónuafsláttar.